Diepgang onder woonboot

Zo is er de opmerking dat het best wel zo kan zijn dat er een ligplaatsvergunning is afgegeven, maar dat wil nog niet zeggen dat er ook de mogelijkheid zal zijn om daar een woonboot aan te leggen. Hiermee dekt de gemeente zich in tegen claims dat het onderhoud aan de ligplaats gedaan moet worden door de gemeente.

Formeel is het zo geregeld dat een overheid de beheerder of eigenaar van water moet aanspreken op het onderhoud of baggeren van het water. Betekent dit dat de gemeente zichzelf niet zal aanspreken? Een baggerende bewoner op gemeente water, moet daarvoor eigenlijk eerst een privaatrechtelijke toestemming hebben van de gemeente. De kade of schoeiing is meestal weer eigendom van de gemeente, die dan daarvoor weer wel verantwoordelijk blijft en gesteld kan worden.

De ambtelijke opvatting blijft dat een overheid alleen verantwoordelijk gesteld kan worden voor baggeren in het belang van waterafvoer, de waterkwaliteit of de waterweg voor scheepvaart. Niets over het water onder woonboten. Al gebeurt dat in de praktijk wel als er -groot- gevaar is voor schade aan de woonboot!

Op dit moment is er een ambtelijke verkenning naar hoe de gemeente in de toekomst zou kunnen baggeren onder woonboten. De kosten daarvan worden alvast geschat op € 70.000,- per woonboot. Bizar. Dus wordt er vanuit gegaan dat het handiger zou zijn om meerdere ligplaatsen tegelijk onder handen te nemen. Alle kosten voor de tijdelijke ligplaats (dat moet als een nieuw adres worden ingevoerd !) met de noodzakelijke licht-, gas-, water- en rioolvoorzieningen zouden voor de bootbewoner moeten komen. Heel meedenkend bij het gebrek aan vrije ligplaats mogelijkheden binnen Amsterdam. Deze uitgangspunten leveren al meer problemen op dan waar een oplossing voor werd gezocht.

Steigers Schellingwoude

Met mooie verhalen verkochten makelaars wel eens vaker woonboten aan de Schellingwouderdijk. Helaas, soms zonder bij de overdracht de vergunningverlening door de drie voornaamste overheden op het Buiten IJ te begeleiden. Zo is het een paar keer gebeurd dat pas na jaren bij de 3e overdracht duidelijk werd dat de eerste en tweede verkoop nooit waren doorgekomen bij het stadsdeel. Ook is kopers kennelijk niet altijd verteld dat Rijkswaterstaat eigenlijk helemaal geen behoefte heeft aan woonschepen aan de wachtsteigers.

Daarom voor alle duidelijkheid hier nog eens wat de positie is van de woonschepen aan de steigers in Schellingwoude. Het water van het Buiten IJ is van het Rijk, niet van de gemeente. De steigers zijn van Rijkswaterstaat (RWS) . Daarvoor betalen bewoners ligplaats huur aan het Rijksvastgoedbedrijf. Hiervoor heeft iedereen een dichtgetimmerd contract moeten tekenen. Daarin staat onder andere de bepaling dat RWS de overeenkomst met een opzegtermijn van zes maanden kan beëindigen. Ook kan er eens in de drie jaar wederzijds een herziening van de huur plaatsvinden. Een herziening van de huur is absoluut af te raden, want je raakt verzeild in een kostbare taxatieprocedure.

De steigers zijn in de jaren zestig aangelegd als wachtplaatsen voor de beroepsvaart In de zestiger en zeventiger jaren werden te klein geworden en daardoor niet meer exploitabele schepen ter plaatse verkocht. Die schepen bleven liggen en in gebruik genomen als woonschip. Tot laat in de negentiger jaren zonder nutsvoorzieningen: geen wateraansluiting en een elektriciteit aansluiting was door het stadsdeel verboden. Inschrijving op de woonboot werd geweigerd en was alleen met een truc mogelijk.

RWS heeft in het verleden enkele keren geprobeerd om de woonschepen op Schellingwoude weg te krijgen. Naar aanleiding daarvan hebben bootbewoners in 1985 aan B&W een brief ontfutseld waarin gesteld is dat de woonboten die op dat moment in Schellingwoude lagen daar wel gedoogd werden door de gemeente, maar nooit zouden worden toegelaten op gemeentelijk water.

Het landelijke beleid van RWS voor het hele land is om woonboten aan of langs de hoofdvaarwegen te verwijderen. Na 20 jaar is dat RWS op veel plekken gelukt, alleen niet op het Buiten IJ. Tot 2008 had RWS nog het voornemen de ruimte tussen steiger 3 en 4 vrij van woonschepen te maken voor 125 meter schepen.

Ook vanuit het stadsdeel Noord zijn er nog maar twintig jaar geleden ambtelijke ontmoedigingsacties gevoerd, waardoor een tiental bootbewoners zich destijds heeft laten wegpesten. Er is een poging geweest om aanlegovereenkomsten voor € 143.000 af te dwingen en alle woonboten op het Buiten IJ buiten het zicht tussen brug en tunnel op te bergen. Door stadsdeelgrenzen te verleggen werd daarvoor ooit een vijftigtal bewoonde woonboten illegaal verklaard. Het heeft zeven jaar permanente ruzie gekost om zulk wanbeleid te bestrijden.

RWS is verplicht de beroepsvaart van noodzakelijke wachtplaatsen te voorzien, onder meer nodig om bemanningen aan de maximaal toegestane vaartijden te laten voldoen. Dat de steigers in Schellingwoude behalve door de beroepsvaart ook door bootbewoners worden gebruikt, is wat RWS betreft weliswaar een gunst, maar ook een voldongen feit. Zodra iemand hier een woonboot koopt, hoort de makelaar de toekomstige bewoner van deze beperkingen op de hoogte te stellen.

Sinds 2009 is de positie dat voor alle woonboten op het Buiten IJ met een ontheffing van RWS en een huurcontract met RVB, een ligplaatsvergunning door het stadsdeel kan worden afgegeven. Voor nieuwere kopers kwam daar de laatste jaren apart nog een gemeentelijke omgevingsvergunning bij.

Baggeren

Jaren geleden werd er vanuit de gemeente een pilot project opgezet om te kijken of je bootbewoners zo gek kon krijgen om ze te laten opdraaien voor baggeren onder hun woonboot, onder regie van de gemeente. Bootbewoners aan de steigers aan het begin van Zijkanaal I kregen die eer.

Met veel bombarie -zonder inhoudelijke argumenten- hielden projectleiders de bootbewoners voor dat dit zo moest. En dat dit de enige mogelijkheid was en dat de gemeente geen enkele verplichting tot baggeren had.

Dit project mislukte. Na veel ruzie is alleen bij zes woonboten, waar de gemeentelijke schoeiing het had begeven, gebaggerd op kosten van de gemeente. Omdat er een onveilige situatie was ontstaan.

Project mislukt dus? Wel nee, de ambtelijke evaluatie van dit project is dat het gemeentelijk uitgangspunt als het juiste is bewezen. En dus besloten burgemeester en wethouders dat de gemeente niet verantwoordelijk is voor baggeren onder woonboten.

Leuk. Dit is een verschil in behandeling van het wonen op het water met het wonen op de kant. Op de kant is de overheid verantwoordelijk voor de infrastructuur zoals het onderhoud aan de wegen. Bij wonen op het water is het weigeren te baggeren. Lees verder “Baggeren”

Tuintjes Landsmeerderdijk

Hoogheemraadschap Noordhollands Noorderkwartier (HHNK) is op het idee gekomen huur te gaan vragen voor de in gebruik genomen tuintjes aan de kant. Sommige bootbewoners kondigden al aan daartegen een rechtszaak te willen aanspannen.

Rechtszaak                                                                                                                                  Bij rechtszaken tegen een overheid moet je uitkijken en goed bedenken wat je daarmee kan bereiken. Een rechter heeft geen boodschap aan de verontwaardiging van de een of de ander. Een rechter kijkt in dit geval naar de eigendomsrechten van de strijdende partijen. Helaas, de bootbewoners hebben geen eigendomsrecht, het HHNK wel. Dat bewoners de grond steeds hebben onderhouden? Klinkt goed, maar geldt niet.

Bootbewoners hebben het eigendom van HHNK zonder het te weten al erkend doordat ze zo af en toe een aanslag -opgelegd door HHNK- betalen voor het overpad. Dus over land van het HHNK. In het verleden zijn er rechtelijke uitspraken gedaan in vergelijkbare kwesties en daar kijkt een rechter ook naar. Jurisprudentie heet dat. Een rechter zal nauwelijks afwijken van eerdere uitspraken. Daarmee heeft een rechtsgang hierover geen zin meer voor de bootbewoners aan de Landsmeerderdijk.

Afgelopen jaren is het vaker voorgekomen dat bootbewoners een advocaat of juridisch adviseur vonden die bereid was toch zo’n zaak aan te gaan, ondanks de onhaalbaarheid volgens de jurisprudentie.  Het enige dat zoiets opleverde voor bootbewoners was dan frustratie door de verloren zaak en een hoge vergoeding aan de advocaat.

Wat wel                                                                                                                                      Wat je wel kan doen zodra HHNK met een voorstel tot huur komt, is om te beginnen een schone-grond verklaring te eisen. Want vervuilde grond mag niet verhuurd worden. Lees verder “Tuintjes Landsmeerderdijk”

Baggeren, het drama

Het WBK is al jaren bezig uit te zoeken hoe het zit met baggeren. Wie heeft de verantwoordelijkheid voor het baggeren? Op openbaar water van de gemeente Amsterdam is dat in ieder geval niet de bootbewoner.

Zo’n tien jaar geleden is er door ambtenaren van het stadsdeel van Amsterdam-Noord een rapport opgesteld over het baggeren. Dat rapport is geheimgehouden; we mochten het niet inzien. Herhaaldelijk is aan de vertegenwoordigers van het WBK toegezegd dat het baggerprobleem binnenkort opgelost zou worden. Na een jaar of wat bleken de verantwoordelijken die dat ooit hadden toegezegd weer vervangen te zijn en begon het spelletje opnieuw.
Een paar jaar geleden probeerde een projectmanagementteam alsnog het baggeren in de schoenen van bootbewoners te schuiven. Dat is mislukt. De projectleidster van destijds kreeg daarna de opdracht te inventariseren wie verantwoordelijk is voor het baggeren binnen de Amsterdamse gemeentegrenzen. Lees verder “Baggeren, het drama”

Nulmeting

Nadat de stadsdelen ontheven waren van ieder hun eigen woonbotenbeleid, bleken daar  binnen Amsterdam heel verschillende regelingen en benamingen voor gebruikt te zijn. Dat moest recht getrokken worden om tot een niet alleen juridisch eenduidig stedelijk beleid te komen. Daarvoor werd een zogeheten Stedelijk Waterberaad ingesteld. Allereerst moest geïnventariseerd worden of de woonboten administratie bij de stadsdelen wel overeenkwam met de werkelijkheid. Dit project begon in 2022 onder de naam ‘nulmeting’.

Probleemgevallen

Lees verder “Nulmeting”

Spuisluis IJmuiden; proef met het gemaal aan het eind van de Zeeburgervaart 5 november 2024

Op 2 november 2023 ging er in IJmuiden iets mis met de spuisluizen. Met opkomend water moeten die uiteraard gesloten worden. Dat werd ook zo aangestuurd vanuit de bedieningspost in -jawel- Schellingwoude. Onbemerkt had het bedieningssysteem zichzelf overgeschakeld van digitale bediening op handmatig. Voordat dat in de gaten liep, duurde wel even. In de binnenstad viel het na ruim twee uur ineens op dat het waterpeil ongeveer 60 cm te hoog kwam te staan. Daarop werden de sluizen vanaf het Noordzeekanaal, Buiten IJ en Amsterdam Rijnkanaal naar de binnenstad gesloten. Dat kon niet verhinderen dat bij de nieuwbouw aan de Nieuwe Houthaven het water tot aan het kozijn van de beneden ramen kwam te staan. Lees verder “Spuisluis IJmuiden; proef met het gemaal aan het eind van de Zeeburgervaart 5 november 2024”

Twee broers, een hond en hun auto

In Het Parool van 27 september 2024 stond een roerend verhaal over twee broers die al ruim twee jaar in hun auto woonden, met een hond. Allemaal de schuld van de gemeente. Toch, niets is minder waar. Een onhoudbare situatie is na ruim 35 jaar eindelijk opgelost. Onhoudbaar voor zowel de broers, als voor hun buren.

Honden en oud ijzer

Ergens in de 80-er jaren was de moeder met haar twee zoons al eens uit een huis gezet nadat hun woning tot onherkenbaar pakhuis was omgetoverd. Daarna hebben ze wat over Amsterdamse wateren gezworven op hun schip. Kwamen terecht op Schellingwoude, waar de woonschepen zeven tot acht dik op elkaar afgemeerd liggen. Daar hielden ze bij het overlopen geen rekening met buren die vanuit hun nachtdienst overdag moesten slapen, ook niet na herhaaldelijk verzoek. Dag en nacht werden honden naar de dijk gebracht en weer terug. Sommige blaften of beten de buren, de meeste deden hun behoefte op de luiken of in het gangboord. De verzameling nooddruftige honden, katten en papegaaien nam gestaag toe.

Lees verder “Twee broers, een hond en hun auto”

Ligplaats pachten

Er zijn in Amsterdam bootbewoners die af willen van de precariobelasting voor hun ligplaats. In plaats daarvan hebben ze bij de gemeente aangegeven het water van hun ligplaats te willen pachten. Ze beweren dat dit meer ligplaatszekerheid geeft.

Fouten

Net alsof zij namens alle Amsterdamse bootbewoners mogen spreken heeft woonbotenvereniging Watervereniging Amsterdam (WVA) twee jaar geleden bij de gemeente aangekaart om de ligplaats voortaan te pachten. Dit komt voort uit juridische spitsvondigheid in het belang van vooral nieuwe bootbewoners die de laatste jaren hoge hypotheken hebben afgesloten. Zij hopen met pachtcontracten op een korting bij het afsluiten van een hypotheek. Maar of dat ooit gaat gebeuren, is aan de hypotheekverstrekkers, daarvoor moet je niet bij de gemeente zijn. Dat is de eerste fout.

Toch gaat deze kwestie alle bootbewoners in Amsterdam aan omdat hiermee erop wordt aangestuurd dat het precariobelasting stelsel wordt omgezet in pacht.

Lees verder “Ligplaats pachten”

Tijdelijke verplaatsing woonschepen Durgerdam

Rijkswaterstaat wil de steiger in Durgerdam vernieuwen. Het idee was de 11 woonboten tijdelijk aan de zuidkant van het Buiten IJ bij de oostpunt van Zeeburg neer te leggen. De afgelopen jaren hadden daar al tijdelijk 26 woonboten gelegen, afkomstig uit het kommetje tussen de Amsterdamsebrug en Zeeburg.

Toen Rijkswaterstaat hiervoor vergunning aanvroeg bij de gemeente, bleek dat één bewoonster die verhuizing naar zo’n 7 kilometer verderop helemaal niet zag zitten. Volgens de Amsterdamse ambtelijke uitvoerder moest dit daarom ook echt beter geregeld worden. Tenslotte is het Protocol Tijdelijke Verplaatsingen in 2023 niet voor niets bestuurlijk bekrachtigd. Dus werd het stadsdeelbestuur Noord erbij betrokken om een betere oplossing te zoeken. Lees verder “Tijdelijke verplaatsing woonschepen Durgerdam”